Salin ng akda hinggil kay Fidel at sa Cuba

SALIN NG AKDA HINGGIL KAY FIDEL AT SA CUBA

akdang sinulat sa Ingles ni Ka Dodong Nemenzo

ay sinikap kong isalin sa Wikang Filipino;

ang "Si Fidel Castro at ang Rebolusyong Cubano"

ay mahalagang ambag sa kasaysayan ng mundo

aking isinalin nang higit pang maunawaan

sa ating bansa ang Cuba't kanilang kasaysayan

paano sila nagtagumpay laban sa kalaban

bansa'y napanatiling di nasakop ng dayuhan

sa kabila ng economic embargo sa bansa

ay nagpatuloy sila sa misyon nila't adhika

silang may pagrespeto sa karapatan ng madla

at di nagugutom ang magsasaka't manggagawa

pagkasalin, ni-layout, dinisenyo ang pabalat

pampletong may dalawampung pahina pag binuklat

salamat po, O. Ka Dodong, sa iyong isinulat

na talagang sa kapwa dukha'y makapagmumulat

- gregoriovbituinjr.

10.28.2022

* Si Fidel Castro at ang Rebolusyong Cubano

Akda ni Dr. Francisco "Ka Dodong" Nemenzo

Isinalin mula sa Ingles ni Gregorio V. Bituin Jr.

Tatlong editoryal sa face mask

TATLONG EDITORYAL SA FACE MASK

Munting sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Oktubre 27, 2022, editoryal ng pahayagang Pilipino Star Ngayon, pahina 4: "Mag-face mask pa rin para makasigurong ligtas".

Oktubre 26, 2022, editoryal ng pahayagang BULGAR, pahina 4: "Piliing maging mas safe kahit boluntaryo na lang ang pagsusuot ng face mask".

Isyu ng Oktubre 1-15, 2022, editoryal ng pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), pahina 3: "Magsuot pa rin ng face mask".

Nagkakaisa ang tatlong pahayagan na upang makasigurong ligtas ang mamamayan mula sa virus ng COVID-19 ay dapat pa ring mag-face mask. Napag-usapan ito matapos lagdaan ni BBM ang Executive Order (EO) Blg. 3 noong Setyembre 12, 2022, hinggil sa pagbibigay-pahintulot na boluntaryo na lang ang pagsusuot ng face mask. Tingnan ang kawing na https://www.officialgazette.gov.ph/2022/09/12/executive-order-no-3-s-2022/

Ayon sa editoryal ng Bulgar, inaasahang maglalabas pa si BBM ng EO na gawing boluntaryo ang pagsusuot ng face mask sa indoor, dahil ang nauna umanong EO ay sa ourdoor.

Nagsimula ang pagsusuot natin ng face mask nang manalasa ang abo ng Bulkang Taal noong Enero 2020, at nang magsimula ang mga kwarantina bunsod ng pandemya ng COVID-19 noong Marso 2020.

Maganda ang panukala ng tatlong pahayagan na, bagamat boluntaryo na lang ang pagsusuot ng face mask sa publiko, ay magsuot pa rin tayo ng face mask at huwag ipagwalang bahala ang ating kalusugan.

Sa dahilang ito ay kumatha ako ng tula hinggil sa isyu:

MAG-FACE MASK PA RIN

kalusugan ng kapwa'y pangalagaang totoo

lalo na't dumaan ang pandemya sa yugtong ito

ng ating panahon, kaya mag-face mask pa rin tayo

kahit boluntaryo na lang ang pagsusuot nito

kalusugan ay di dapat ipagwalang bahala

lalo na't pandemya'y di natin tiyak na nawala

kung walang face mask, baka mahawa o makahawa

sa di makitang kalabang virus na walanghiya

upang makaligtas sa sakit ay mag-face mask pa rin

nang kapwa't ating pamilya'y mapangalagaan din

mahirap nang sa dusa't luha tayo'y lulunurin

kung isang mahal sa buhay ay nawala sa atin

daghang salamat sa payo ng tatlong editoryal

upang maging ligtas, di tayo tuluyang masakal

ang wala mang face mask ay di man pagpapatiwakal

mabuting mag-ingat upang ang buhay ay tumagal

- gregoriovbituinjr.

10.27.2022

Sapaw na sibuyas at bawang

SAPAW NA SIBUYAS AT BAWANG

ulam ko ngayong pananghalian

ay sapaw na sibuyas at bawang

pawang pampalakas ng katawan

magaling sa ating kalusugan

sibuyas pala'y allium cepa

sa agham ay katawagan nila

sa niluto'y di lang pampalasa

panlunas din sa sakit ng masa

ang sibuyas ay gamot sa hika

sa ubo, kagat ng surot, pigsa

ilagay sa paa nang mawala

ang lagnat mo, kahit na ng bata

bawang ay allium sativumo

sa agham ay katawagan dito

pampalasa na, gamot pa ito

sa tao'y kayraming benepisyo

sa alipunga nga ito'y lunas

sa cholesterol nakakabawas

sa laksang sakit, makakaiwas

huwag lang labis, sapat ang antas

sibuyas at bawang, pampalusog

sa katawan ay kaygandang handog

ito'y mga pangunahing sahog

sa lutuin nang tayo'y mabusog

- gregoriovbituinjr.

10.27.2022

Pagmasdan natin ang daigdig

PAGMASDAN NATIN ANG DAIGDIG

halina't pagmasdan ang daigdig

ito pa kaya'y kaibig-ibig?

o ating mundo na'y nabibikig?

sa laksang kalat na hinahamig

bakit sangkatutak ang basura

sa mga ilog, dagat, kalsada?

ang mamamayan ba'y pabaya na

sa tanging mundong tahanan nila?

sinasabi nila noon pa man:

kalikasan at kapaligiran

ay dapat nating pangalagaan!

bakit mundo'y naging basurahan?

ang daigdig ay pagmasdang muli

paano ganda'y mapanauli?

ang alagaan ba ito'y mithi?

adhikain ba itong masidhi?

noon pa'y inawit ng ASIN 'yan

na tanda natin pag napakinggan:

hindi masama ang kaunlaran

kung di sisira sa kalikasan

sana'y gawin natin anong wasto

at sama-samang kumilos tayo

para sa bukas ng kapwa tao't

gumanda ang nag-iisang mundo

- gregoriovbituinjr.

10.27.2022

Salamat sa mga tumatangkilik

SALAMAT SA MGA TUMATANGKILIK

pasasalamat naming pawa

sa lahat ng tumatangkilik

sa Taliba ng Maralita

na sa ulat at akda’y siksik

sa mga dukha’y aming handog

ang munti naming pahayagan

isyu nilang iniluluhog

mababasa rito ng tanan

dito’y pinapakita naming

sila'y may dignidad na tangan

na dapat nirerespeto rin

ng mahirap man o mayaman

pinaglalaban namin sila

tungo sa lipunang maayos

upang ang bulok na sistema'y

mapawi't tuluyang matapos

- gregoriovbituinjr.

10.27.2022

* Unang nalathala sa Taliba ng Maralita, isyu ng Oktubre 16-31, 2022, pahina 20

Aklat

AKLAT 

sadyang kaysaya ko / sa bigay na aklat

ng isang kasama, / maraming salamat

sa pakiwari ko'y / makapagmumulat

nang umunlad yaring / prinsipyo't dalumat

munting libro itong / kaysarap namnamin

na makatutulong / sa iwing mithiin

upang puso't diwa'y / sadyang patibayin

sa mga prinsipyo't / yakap na layunin

mapaghiwalay man / ang balat sa buto

nawa'y ating kamtin / ang asam sa mundo:

pakikipagkapwa't / pagpapakatao

itayo'y sistema't / bayang makatao

paksa't nilalaman / nito'y mahalaga

na kung maunawa'y / susulong talaga

isinasabuhay / ang pakikibaka

at muli, salamat / sa aklat, kasama

- gregoriovbituinjr.

10.27.2022

Saan?

SAAN?

saan nga ba patungo yaring mga hakbang?

kundi labanan yaong mga mapanlinlang

na sa kapwa'y mararahas at mapanlamang

sa dugo't pawis ng kapwa nakikinabang

saan na kaya ang panlipunang hustisya?

bakit wala sa lipunang kapitalista?

ah, dapat kayang baguhin na ang sistema?

dahil bulok, ilan lang ang nagtatamasa?

saan matatagpuan ang kaginhawahan?

sa ibang bansa ba o sa sariling bayan?

masarap mabuhay ng may kapayapaan

sa puso't isip, di dahil sa kayamanan

saan ako patungo sa lakbaying ito?

upang asam na hustisya'y kamtin ng tao

sa agham ba, matematika, anong uso?

o sa ating pinanghahawakang prinsipyo?

saan makikita ang halaga ng buhay?

kung laganap ang digmaan at pulos away

sana'y maganda ang tubo ng mga uhay

upang anihin natin ay saya't di lumbay

- gregoriovbituinjr.

10.26.2022

Taliba ng Maralita

TALIBA NG MARALITA

nagsusulat sa sariling pahayagan ang dukha

nang mabasa ang mga hinaing ng maralita

marunong ding manindigan kahit ang walang-wala

na pinaaabot sa pamahalaan at madla

isang kahig at isang tuka man, di sila mangmang

na marunong ipaglaban ang talagang katwiran

silang handang ipagtanggol ang bawat karapatan

upang kanilang dignidad ay di apak-apakan

kahit hikahos man ay marunong ding makibaka

tila sila'y pader pag lumaban nang sama-sama

upang kamtin ng bayan ang panlipunang hustisya

upang labanan ang anumang pagsasamantala

inyo lang basahin ang kanilang ginawang dyaryo

ito'y bahagi ng paglilingkod sa kapwa tao

sa Taliba ng Maralita, mababasa ninyo'y

pahayag, balita, tula, kwento, tindig sa isyu

may kolum ang pangulo ng K.P.M.L., basahin

editoryal ay pagsusuri sa lipunan natin

dyaryo'y kapara ng sugat kung inyong nanamnamin

na nagnanasang bawat pagdugo'y maaampat din

- gregoriovbituinjr.

10.25.2022

* ang Taliba ng Maralita ang opisyal na publikasyon ng pambansang organisasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML)

Bilhin mo lang ang tinapay na gusto mo

BILHIN MO LANG ANG TINAPAY NA GUSTO MO

huwag kang bibili ng tinapay na di mo gusto

kung pinabili ka ng tinapay para sa grupo

na kung di nila kainin, kakain nito'y sino

lalo kung ikaw na bumili ay ayaw din nito

ah, sayang lamang ang tinapay na iyong binili

sayang ang pagod at perang dito'y ipinambili

kung paboritong tinapay ang binili'y mabuti

na kung di nila galawin ay di ka magsisisi

buti kung sinabi nila kung anong gusto nila

pandesal, pandelemon, pandecoco, ensaymada

subalit pag sinabi sa iyo'y bahala ka na

aba, ang bilhin mo'y ang paborito mo talaga

upang kung di man maubos tiyak na may kakain

pag tapos na ang pulong, ikaw ay may babaunin

- gregoriovbituinjr.

10.25.2022

Tuliro

TULIRO

wala na naman sa huwisyo, utak ay magulo

sa dami ng alalahaning nakakatuliro

lubak-lubak ang mga daan, di pa aspaltado

kayraming atat sa tubo na di pa makuntento

ito ba'y uunahin o iyon muna'y gagawin

kayhirap kung sa trabaho'y maraming mabibitin

tadtad ng dedlayn, mga manok muna'y patukain

bago diligan ang tanim, tiyan muna'y palamnin

noon nga'y nagagawa kong sa panahon ng sigwa

ay iulat ang nakikita, agad ibalita

ngunit ngayon, dapat munang magkonsentra sa paksa

upang di sala-salabid ang talata't salita

minsan, nasa diwa'y ganyan nga ba ang manunulat

at ang makatang yaong paksa'y di makapanggulat

pagpahingahin din ang diwa sa maraming kalat

linisin ang isip upang maampat yaring sugat

- gregoriovbituinjr.

10.24.2022

Pagdalo sa Balik-Alindog, Bantayog

PAGDALO SA BALIK-ALINDOG, BANTAYOG

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Isa ang inyong lingkod sa agarang tumugon sa "Balik-Alindog, Bantayog" na proyekto ng Bantayog ng mga Bayani. Kaya inabangan ko ang petsang Oktubre 22, 1pm.

Ayon nga sa paanyaya ng Bantayog ng mga Bayani: "KITAKITS! Sama na sa first cleanup day sa Bantayog ng mga Bayani Foundation! Welcome ang bata o matanda. Tayo nang maglinis para sa katotohanan. Magsuot ng tamang damit. Magdala ng gwantes. Magdala ng kaibigan."

Nagdala ako ng gwantes at basahan upang mayroong magamit naman  at hindi nakatunganga. Dumating ako roon ng ika-12:30 ng tanghali, naghintay, hindi ko mga kilala ang mga naroon. Wala ang mga taga-PAHRA, PhilRights, BlockMarcos at iba pang grupong kilala ko. Gayunman, nang makita ako ng Executive Director ng PAHRA na si Ms. Mae ay kinumusta niya ako at buti raw ay nakarating. Sa kanyang talumpati ay binanggit niya ako bilang makata na dumalo sa nasabing pagtitipon.

Nagsalita roon si Atty. Chel Diokno na siyang Chairman ng Bantayog. At nag-emcee si Jun "Bayaw" Sabayton, na nang makita ako ay sinabing "O, nandito ka pala." Naroon din si Prof. Xiao Chua, na siya ring unang kumausap sa akin, "Hindi ba, nagkasama tayo sa Climate Reality? May bago ka bang libro diyan?" Ang sagot ko'y oo. Tamang-tama naman na may dala akong 101 Poetry at Liwanag at Dilim ni Jacinto, na binili naman niya.

Naglibot muna kami sa Bantayog Museum, bago ang paglilinis. Doon kami naglinis sa harap ng Bantayog ni Inang Bayan. Habang kami'y nagwawalis ng mga kalat na dahon, ay biglang umulan kaya natigil kami sa paglilinis, na ang mga nagpatuloy ay yaong mga nakakapote. Naubusan na ng kapote kaya wala akong nakuha, na sana'y patuloy din sana ang paglilinis ko.

Sumilong muna ang mga walang kapote, at nakita ako ng isa sa mga nag-organisa na basa ang tshirt, kaya binigyan niya ako ng tshirt na pula, na may tatak na Balik-Alindog, Bantayog, na may maliit na letrang @bantayogngmgabayani sa itaas ng malalaking letra.

Dahil sa patuloy na paglakas ng ulan, tinapos na ang programa bandang ika-3:30 ng hapon. Bago matapos ang programa ay nag-interbyu pa si Jun Sabayton, at isa ako sa natawag. Tanong niya: "Bakit mahalaga ang ginagawa nating ito?" Ang naging tugon ko, "Mahalaga ang paglilinis sa Bantayog kung gaanong mahalaga rin ang kasaysayan, at linisin din natin ito sa mga historical distortion."

Ako naman ay nagpaalam na bandang ikaapat ng hapon upang umuwi. Nang makauwi na'y naghanda ako ng tula hinggil sa aktibidad na ito na taospuso kong inaalay sa bawat nakiisa.

BALIK-ALINDOG, BANTAYOG

kaygandang layunin ng Balik-Alindog, Bantayog

tanggalin yaong duming sa puso'y nakadudurog

linisin ang kasinungalingan sa bayang irog

na kay Inang Bayan ay maibalik ang alindog

pagmamahal sa bayan ang paglinis nito ngayon

simbolo ng paglaban sa historical distortion

ating handog sa mga susunod pang henerasyon

mula sa mga pasakit, bayan ay maiahon

pagkilos ito ng mamamayang kumakandili

sa katotohanang ipinaglalabang matindi

sa mga naging martir na sa bayan ay nagsilbi

sa nakatayo nang Bantayog ng mga Bayani

ah, ibalik ang alindog ng Bantayog na ito

sagisag ng laksang buhay na naisakripisyo

para sa bayan, hustisya't karapatang pantao

sa sama-samang pagkilos ay kakamting totoo

- gregoriovbituinjr.

10.22.2022

Pansurò pala ang Tagalog ng dustpan

PANSURÒ PALA ANG TAGALOG NG DUSTPAN

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Binabasa ko ang maikling kwentong "Mga Tinig sa Dilim" ni Rosario De Guzman-Lingat sa kanyang aklat na "Si Juan: Beterano at iba pang kwento", pahina 85-99, nang mapuna ko ang isang salita, na sa tingin ko'y lumang Tagalog sa dustpan. 

Karaniwan kasi nating alam sa dustpan ay pandakot, subalit may iba pa pala. Ang pandakot kasi ay hindi lang dustpan kundi maaaring pala na pandakot ng buhangin. Mukhang eksakto ang pansurò para sa dustpan upang hindi maipagkamali sa pala.

Basahin natin ang dalawang talata na binabanggit ang pansurò sa pahina 86 ng nasabing aklat:

(1) May dala nang walis at pansurò ang babae nang magbalik. Maingat na tinipon ang durog na salamin, winalis sa pansurò. "Kumusta nga pala ang pinsan ninyo, Itay? Dumalaw kayo kangina, di ba?"

(2) Nailagay na ng babae ang lahat ng salaming basag sa pansurò. May kunot ng pag-aalala sa kanyang noo nang humarap sa kausap. "Bakit hindi pa ipasok sa pagamutan ng mga baliw? Higit siyang matutulungan doon."

Ipinakita ko ang usapan sa bawat talata, hindi lang ang pangungusap, upang mabatid natin paano ba isinulat ang kwento nang lumitaw ang salitang "pansurò" kaya natiyak nating dustpan ang tinutukoy.

Nagsaliksik pa tayo. Tiningnan natin sa makapal na UP Disksiyonaryong Filipino ang salitang pansurò, na binubuo ng unlaping "pan" at salitang ugat na "suro". Sa pahina 930 nito ay walang "pansurò" sa gitna ng mga salitang "pansuri" at "pant". Kaya tiningnan natin ang salitang ugat na "suro" sa pahina 1189, kung saan nakasulat:

su-rò png 1: salok na patulak, 2: pagtulis ng nguso, 3: [Sinaunang Tagalog] kutsara. Makikita sa titik o na may tuldik na paiwa sa taas na ito'y may impit ngunit mabagal ang bigkas, may diin sa "su". At sa kahulugan ay hindi lapat ang ikalawa at ikatlong kahulugan, subalit marahil ay ang una, dahil ang dustpan ay pandakot, na sumasalok na patulak, upang makuha ang dumi.

Marahil nga ay lumang Tagalog na hindi na ginagamit. Subalit kaygandang nakita natin ito na may sariling wika pala tayo para sa dustpan.

Napag-alaman natin sa Rizal Library website na si De Guzman-Lingat ay nabuhay mula 1924 hanggang 1997. Nakasulat doon: "Rosario de Guzman-Lingat (1924 – 1997) was a prolific Filipina author, producing the bulk of her writings from the 1960s to the 1970s.  Her works included novels and short stories that came out in the popular magazines of the time, scripts for television drams, essays, and poetry." http://rizal.library.ateneo.edu/index.php/node/796

Kaya ang salitang "pansurò" ay ginagamit noong bandang dekada singkwenta hanggang sisenta. Ayon sa kanyang talambuhay na sinulat ni Soledad Reyes, "Lubusang nanahimik si Lingat noong dekada walumpu subalit patuloy pa rin siyang bahagi ng sinumang magbabasa ng kanyang mga akda..."

Ngayon ay maaari na nating gamitin ang salitang "pansurò", at hindi lang "pandakot" (na magagamit din sa pala) para sa dustpan. Kumatha ako ng munting soneto hinggil dito.

PANSURÒ

Munting soneto ni GBJ

nabanggit sa isang kwento ang walis at pansurò

katumbas ng dustpan na salitang di pa naglahò

sa kwento ni Rosario De Guzman-Lingat nahangò

tila siya sa pag-unlad ng ating wika'y sugò

halina't Tagalog ng dustpan ay ating gamitin 

bilang ambag upang sariling wika'y payabungin

payak mang salita ngunt may katumbas sa atin

na ginamit ng husay ng mga ninuno natin

kaya pagpupugay, taos-pusong pasasalamat

ang ating paabot kay Rosario De Guzman-Lingat

kanyang mga kwento'y kaylalim mang kapara'y dagat

sa panitikang pambansa'y isa siyang alamat

teka, gagamitin ko muna ang pansuro't walis

upang mga alikabok sa paligid ay mapalis

10.20.2022

Sa bawat hakbang

SA BAWAT HAKBANG

sa bawat hakbang, patuloy pa ring nakikibaka

upang kamtin ng bayan ang panlipunang hustisya

itatag ang sistemang walang pagsasamantala

ng tao sa tao, walang kaapihan ang masa

sa bawat hakbang, kinakapa anong nasa budhi

kundi ang kabutihan ng kapwa't bayan kong sawi

durugin ang mapagsamantalang sistemang sanhi

ng laksa-laksang kahirapan ng maraming lipi

sa bawat hakbang, kalikasa'y pangangalagaan

kapaligiran ay di dapat maging basurahan

huwag minahin ang lupang ninuno't kabundukan

lutasin ang polusyon sa hangin at kalunsuran

sa bawat hakbang, sinasabuhay, sinasadiwa

ang prinsipyong makatao't makauring adhika

di nakalutang sa hangin, ang paa'y nasa lupa

para sa bayan, kapwa dukha't uring manggagawa

sa bawat hakbang, naglalakad sa daang maputik

o sa tigang na lupang pagkadukha'y natititik

sa kawalan ng hustisya, puso'y naghihimagsik

katarungan para sa lahat yaring aking hibik

- gregoriovbituinjr.

10.19.2022

Mga aklat ng kwento

MGA AKLAT NG KWENTO

kailangan kong magbasa-basa ng mga kwento

upang ako'y maging pamilyar sa pagkatha nito

makilala ang may-akda't ang kanilang estilo

kung bakit kwento nila'y kinagiliwan ng tao

si Liwayway Arceo ay may "Mga Piling Katha"

kay Maximo Ramos ay kwento niyang saling wika

kay Rosario De Guzman-Lingat na kwentong kinatha

kay Rabindranath Tagore na kwento niyang akda

paano nga ba ang maiikling kwento'y gagawin

una, kwento nila'y basahin at sadyang namnamin

ang saya, lungkot, libog, tunggalian, luha'y damhin

upang makatas ang buod na isip ay pukawin

namnamin upang malasap yaong kaibuturan

ng kwentong kinatha sa kanilang kapanahunan

pagbabasa ng talata't anong nasa pagitan

upang pagkatha ng sariling kwento'y magampanan

sa mga may-akda ng kwento'y maraming salamat

dahil ang kanilang estilo'y nakakapagmulat

prinsipyo't lakang akda nila'y nadaramang sukat

na sa aking puso't diwa'y tila kulog at kidlat

- gregoriovbituinjr.

10.19.2022

* litrato ng mga aklat mula sa aklatan ng makata

Patuloy

PATULOY

patuloy pa rin ang pagsinta

ng mag-partner at mag-asawa

magiging anak ay biyaya

pagsinta'y pag-asa't ligaya

patuloy pa ring magkasandig

sa bawat isa'y umiibig

sa mga isyu'y tumitindig

sa mga mali'y di palupig

patuloy ang pagsasamahan

binubuo nila'y tahanan

pangarap sa kinabukasan

nawa'y mapagtatagumpayan

- gregoriovbituinjr.

10.18.2022

Salamisim

SALAMISIM

nagtago ang buwan sa kabila ng mga ulap

tila ba ako'y di masambit ang mga pangarap

mayroong simuno't panaguri sa pangungusap

upang mabanggit ang nakalutang sa alapaap

nangingilid pa rin sa luha ang tangan kong pluma

bakit di pa rin lumalaya sa hirap ang masa?

mahirap pa rin ang masisipag na magsasaka

o ang talagang problema'y ang bulok na sistema?

dinig ko pa rin ang hunihan ng mga kuliglig

habang sa lamig ang katawan ko'y nangangaligkig

alagaan natin ang kalikasan at daigdig

at sa uring manggagawa'y makipagkapitbisig

patuloy akong susulat para sa uri't bayan

magpapahinga lang sa pagdatal ni Kamatayan

- gregoriovbituinjr.

10.17.2022

Sa landas ng pagkatubos?

SA LANDAS NG PAGKATUBOS?

nahuling anak ng Sekretaryo

ng Kagawaran ng Katarungan

sangkilong kush o dwarf marijuana

yaong sa suspek ay nakumpiska

naulat na sabi ng Kalihim:

"I wish my son a path to redemption!"

kaypalad ng anak, di natokhang

napiit man, buhay hanggang ngayon

subalit sa maraming natokhang

mga pamilya'y nagtatangisan

walang due process, basta pinaslang

at sinabi lang sila'y nanlaban

dahil nga ba sila'y mga dukha

kaya wastong proseso ay wala

ang mga ina'y nangungulila

path to redemption ba'y nahan na nga?

ang redemption pala'y pagkatubos

tulad daw ng nangyari kay Hesus

bakit ang tinokhang, dito'y kapos?

hustisya ba'y may piring at gapos?

katarungan sa mga pinaslang!

panagutin ang maysala't halang!

path to redemption kaya'y may puwang?

kung dugo'y tigmak sa lupang tigang

- gregoriovbituinjr.

10.16.2022

Pinaghalawan:

redemption - 1. pagkatubos, pagtubos; 

2. sa teolohiyang Kristiyano, pagkakaligtas sa mga kasalanan

mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1044

Ka-birthday ko'y desaparesido

KA-BIRTHDAY KO'Y DESAPARESIDO

ka-birthday ko'y desaparesido

human rights worker siyang totoo

subalit dinaklot ng kung sino

noon, sa panahon ng marsyalo

Oktubre Dos nang sinilang siya

Mahatma Gandhi'y ka-birthday niya

sa active non-violence nanguna

tinuring na bayani sa Indya

Albert Enriquez ang kanyang ngalan

Top Ten student sa paaralan

sa Student Council naging chairman

nagsilbi ng mabuti sa bayan

nang siya'y pauwi na'y dinukot

na umano'y militar ang sangkot

yaong nangyari'y nakakalungkot

baka buhay na niya'y nilagot

hanggang ngayon, di pa nakikita

yaong katawan o bangkay niya

nahan na ang asam na hustisya

sana bangkay niya'y makita pa

ito pa rin ang sigaw ng madla:

panagutin ang mga maysala!

hustisya kay Abet na winala

katarungan sa bawat winala!

- gregoriovbituinjr.

10.16.2022

3 magkakasunod na araw na magkakaugnay

3 MAGKAKASUNOD NA ARAW NA MAGKAKAUGNAY

Oktubre 15

International Day of Rural Women

Idineklara dahil sa World Food Day

Oktubre 16

World Food Day

Pagkain para sa lahat! Kagutuman ay Solusyonan!

Oktubre 17

International Day for the Eradication of Poverty

Pagkain para sa Lahat! Kahirapan ay Labanan!

tatlong magkakasunod na araw

na pandaigdigan ang lumitaw

na kung dadalumatin mong tunay

ang pananaw ay magkakaugnay

kababaihan sa kanayunan

ang nagtatanim sa kabukiran

upang lutasin ang kagutuman

upang labanan ang kahirapan

halina't ating alalahanin

di ipagdiwang kundi kilanlin

ang magsasaka'y bayani natin

lumilikha ng ating pagkain

upang malutas ang kagutuman

upang labanan ang kahirapan

ang sistemang bulok na'y palitan

ng isang makataong lipunan

bayang walang pagsasamantala

pamayanang walang palamara

na ang umiiral na sistema'y

para sa lahat, para sa masa

- gregoriovbituinjr.

10.16.2022

Awit

AWIT

pagpupugay sa mga mang-aawit ng uri't bayan

sa kanilang makabuluhang kanta sa sambayanan

itinataas ang moral ng mga kababaihan

ng uring manggagawa, ng maralita't kabataan

kanilang inilarawa'y sistemang puno ng dugo

sa panahong pulos dahas na buhay ang iginupo

na pati karapatang pantao'y dinuduro-duro

sistema ng bu-ang ay dapat tuluyan nang maglaho

bakas sa awit ang prinsipyo nila't paninindigan:

"Labanan ang karahasan! Igiit ang katarungan!"

nakita nilang sistema'y dapat baguhing tuluyan

at lipunang makatao'y itayo ng sambayanan

mabuhay kayong mang-aawit, tunay na inspirasyon

salamat sa inyong mga liriko't mabuting layon

dignidad ng uri at ng bayan ay iniaahon

mula sa kumunoy ng sistemang dapat nang ibaon

- gregoriovbituinjr.

10.15.2022