Madaling araw pa naman

MADALING ARAW PA NAMAN

maagang nakatulog dahil marahil sa pagod

subalit nagising din naman ng madaling araw

ikawalo pa lang ng gabi'y agad nakatulog

subalit nagising nang diwata'y aking natanaw

matamis kaming nag-usap, animo'y pulotgata

maya-maya'y naglimayon kami sa alapaap

ng pagsuyo't paglaho, ipinahayag ang pita

nitong dalawang pusong patuloy sa pangangarap

ginising upang ibulong ng musa ng panitik

ang mga katagang isasama ko sa pagkatha

at pag naisulat ko na'y hihimbing at hihilik

sa bisig ng diwatang talaga kong minumutya

nais ko pang umidlip, madaling araw pa naman

upang di antukin sa buong araw na magdaan

- gregoriovbituinjr.

04.06.2023

Kalbaryong krisis ng maralita

KALBARYONG KRISIS NG MARALITA

kwaresma, inaalala ng dukha ang kalbaryo

ginugunita ang paghihirap ni Hesukristo

panlilibak, panghahamak, inalalang totoo

na kapara'y kalbaryo ng kahirapan ng tao

higit dalawang libong taon na ang nakaraan

ay laganap pa rin ang paghamak at kaapihan

ng nakararami sa sibilisadong lipunan

kabulukan ng sistema'y ating nararanasan

nilayin ang buhay ni Kristo sa panahon niya

na laganap na noon ang kawalan ng hustisya

mga kawal na Hudyo pa ang sa kanya'y nagdala

sa bundok ng Kalbaryo't doon ipinako siya

ihambing sa buhay ng dukha sa panahong ito

kayrami nang pinagsasamantalahang obrero

ginagawang kontraktwal ng kapitalistang Hudyo

di maregular gayong kaytagal na sa trabaho

nagpapatuloy pa ang ebiksyon at demolisyon

dukha'y tinataboy sa malalayong relokasyon

walang serbisyong panlipunan, wala pang malamon

iba'y walang relokasyon, pulos bahala iyon

mga ginawa ni Kristo'y sadyang makasaysayan

mahalagang papel sa pagbabago ng lipunan

muling pagkabuhay n'ya'y pagkamit ng katarungan

at lipunang walang kaapihan, sana'y makamtan

- gregoriovbituinjr.

04.06.2023

Pag nagising ng dis-oras ng gabi

PAG NAGISING NG DIS-ORAS NG GABI

karaniwan, napapaaga ng tulog sa gabi

ikapito o ikawalo'y pipikit na dine

upang gumising lamang sa ganap na alas-dose

upang magmuni-muni at tumitig sa kisame

o kaya't tulog ng ikasiyam o ikasampu

upang madaling araw ay gigising, may nahango

na namang paksa habang tulog, dapat nang humayo

muli't kakatha, naninibugho o sumusuyo?

maagang matulog upang ipahinga ang isip

at katawan sa maghapong gawaing nalilirip

gigising sa hatinggabing animo'y naiinip

isulat ang binulong ng mutya sa panaginip

katawa'y nagpapahinga, ngunit gising ang diwa

isusulat agad ang paksa upang di mawala

ilang kataga, pangungusap, o maging talata

na sa diwa'y nag-uumalpas, nais kumawala

kaya naritong nagsusulat, madalas mapuyat

na pag sa tanghali'y inaantok, nakamulagat

pagkat gabi'y ginigising ng diwata sa gubat

upang akin daw kathain ang bulong na alamat

- gregoriovbituinjr.

04.05.2023

Pagpupugay kay Eduard Folayang

PAGPUPUGAY KAY EDUARD FOLAYANG

taas-kamaong pagpupugay kay Eduard Folayang

na "one of the greatest Filipino athletes of all time",

mixed martial artist, dalawang ulit nagkampyon sa One

Championship, at isang wushu practitioner din naman

mula sa Mountain Province, kababayan ng misis ko

sa Team Lakay nga'y matagal din siyang naging myembro

siya'y guro sa hayskul bago mag-Team Lakay Wushu

sa pakikipaglaban ay talagang praktisado

may medalyang ginto sa 2011 Asian Games

may medalyang pilak din sa 2006 Asian Games 

medalyang tanso sa 2002 Busan Asian Games

multi-medal siyang atletang Pinoy sa Asian Games

sa University of the Cordilleras nagtapos

paksang English at P.E. ay nagturo siyang lubos

ngunit pangarap niya'y martial arts, puso'y nag-utos

kaya ito ang pinasok, kamay niya'y pang-ulos

kaya muli, kami'y taas-kamaong nagpupugay

kay Eduard Folayang, mixed martial artist na kayhusay

sa mga laban nga niya'y kayraming sumubaybay

kaya kay Eduard Folayang, mabuhay ka! MABUHAY!

- gregoriovbituinjr.

04.05.2023

Pagbabasa ng mga kwento

PAGBABASA NG MGA KWENTO

may ilang libro ng kwento pala akong naipon

kaya gagawin ko sa ilang araw na bakasyon

ay pagbabasa imbes na kung saan maglimayon

na sa pagsulat ng kwento'y pagsasanay din iyon

upang mapaganda pa yaong mga kwentong akda

tulad ng demolisyon at ebiksyong aming paksa

na nalalathala sa Taliba ng Maralita

na opisyal na publikasyon ng samahang dukha

upang mapahusay ang kwentong pangkapaligiran

na nalalathala sa Diwang Lunti, pahayagan

hinggil sa mahahalagang isyung pangkalikasan

na dapat nating maibahagi sa sambayanan

upang makalikha ng kwento hinggil sa obrero

paksang uring manggagawa versus kapitalismo

kontraktwal na manggagawa'y dumaraming totoo

at manggagawang regular ay lumiit nang todo

at kung sa pagkatha ng mga kwento'y nasanay na

ang sunod kong puntirya'y makalikha ng nobela

di man Noli at Fili ay babasahin ng masa

dahil ito'y pagbaka na sa bulok na sistema

adhikain ng tulad kong makata't manunulat

ang makakatha ng kwento't nobelang mapagmulat

kaya magbasa muna ng mga kwento sa aklat

at estilo rin ng mga awtor ay madalumat

- gregoriovbituinjr.

04.05.2023

Kalbaryo ang demolisyon at ebiksyon

KALBARYO ANG DEMOLISYON AT EBIKSYON

kalbaryo sa dukha ang demolisyon at ebiksyon

na nangwawasak ng bahay at buhay nila roon

ngayong semana santa'y pagnilayan natin iyon

karapatan ba ng dukha'y balewala na ngayon?

masakit daw kasi sila sa mata ng mayaman

tingin pa sa dukha'y walang mga pinag-aralan

di makinis ang kutis at mga mukhang basahan

kaya animo'y daga silang pinagtatabuyan

ang maralita'y tumitira kung saan malapit

ang trabaho, itaboy mo sila'y napakasakit

madalas silang hamakin, walang magmalasakit

magtrabaho mang marangal ay laging ginigipit

tatayuan ng mall ang kinatirikan ng bahay

binili ng pribado ang tinirikan ng bahay

inaagaw ang lupang kinatirikan ng bahay

nilayo sa pinagkukunan ng ikabubuhay

demolisyon at ebiksyon ay talagang kalbaryo

sa maralita, tinataboy ng modernong Hudyo

sa malalayong relokasyong wala pang serbisyo

at inilayo pa sila sa kanilang trabaho

kailan ituturing na kapwa tao ang dukha?

at karapatan nila'y di na binabalewala?

kailan magpapakatao ang tuso't kuhila?

pag sistemang bulok na'y pinawi ng maralita?

- gregoriovbituinjr.

04.04.2023

* litratong kuha sa aktibidad na tinawag na "Kalbaryo ng Maralita" sa Maynila, 04.04.23

Babalik ka rin gaya ng dati

BABALIK KA RIN GAYA NG DATI

tila iyon aking karanasan

ngunit pamagat pala ng awit

bagamat di naman maiwasan

suriin ko ang aking sinapit

nagugunita ko ang kahapon

nang iniwanang nakatulala

tila nagbabalik ang panahon

sa pagsintang minsang iniluha

babalik ka rin gaya ng dati

dahil umalis ako't bumalik

"Babalik ka rin", "Gaya ng dati"

mga kantang kaysarap marinig

binabalik-balikang awitin

pagkat may aral sa iwing buhay

handa na anuman ang sapitin

kaharapin man ay dusa't lumbay

- gregoriovbituinjr.

04.04.2023

* litrato mula sa krosword na Hanap-Salita sa pahayagang Pang-Masa, Abril 1, 2023, pahina 7

Kaylaki na ng utang mo

KAYLAKI NA NG UTANG MO

ah, grabe, may utang ka na nang ikaw ay isilang

halos sandaan dalawampung libong piso naman

kung bawat tao ay ganyan ang ating babayaran

subalit magbabayad niyan ay ang buong bayan

makakabayad kaya tayo kung ang bawat tao

na may utang ay di kayang magbayad ng ganito?

at kung magbabayad naman bawat isa'y kanino?

paisa-isa bang magbabayad sa bawat bangko?

ito na ba ang kahihinatnan ng Pilipinas?

magagaya sa Sri Lanka pag di nakabayad?

na kinuha ng Tsina ang parte ng bansang mahal

na teritoryo'y inokupa, iyon na ang bayad?

bansa'y ipinaglaban ng ating mga ninuno

upang sa mananakop, tayo't lumaya't mahango

baka dahil sa utang, lahat nang ito'y maglaho

anong dapat nating gawin, puso ko'y nagdurugo

- gregoriovbituinjr.

04.04.2023

* P13.75T / 115,559,009 (populasyon ng Pilipinas 2022) = P118,986.829 kada tao

* litrato mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Marso 31, 2023, p.2

Mga binasang makata sa soneto

MGA BINASANG MAKATA SA SONETO

ang soneto'y tulang may labing-apat na taludtod

ang sikat na lumikha nito'y sina William Wordsworth,

William Blake, William Shakespeare, William Lisle Bowles, Thomas Hood,

William Butler Yeats, William Bell Scott, Matthew Arnold

Leigh Hunt, Mathilde Blind, Petrarch, John Keats, John Donne, John Milton 

William Cullent Bryant, Robert Burns, Theodore Watts-Dunton

William Morris, Edgar Allan Poe, Alfred Lord Tennyson

Percy Bysshe Shelley, Christina Rosetti, Lord Byron

iba-iba rin ang tugma ng sonetong kaydami

may A.B.A.B., C.D.C.D., E.F.E.F., G.G.

may A.B.B.A., A.B.B.A, C.D.E., C.D.E,

estilong Shakespeare ng England at Petratch ng Italy

binabasa-basa ang kanilang kathang soneto

baka makagawa nito't sa kanila'y matuto

- gregoriovbituinjr.

04.03.2023

Panitikan

PANITIKAN

panitikan ang isa sa aking piniling landas

bukod sa aktibismo't asam na lipunang patas

mga yakap na adhikang sa puso't diwa'y wagas

na sa katawan at pagkatao'y nagpapalakas

ah, di pampalipas-oras lang ang gawaing ito

pagbabasa ang kalakhan ng araw at gabi ko

pag may kaunting pera'y nangongolekta ng libro

na akda ng mga awtor at makatang idolo

isa sa dahilan upang mabuhay at bumuhay

bagamat di ito ang nagisnan kong hanapbuhay;

sa mundo ng panitikan ako'y napapalagay

na anumang balakid ay nalulutas na tunay

kaya araw-gabi'y naging bisyo na ang pagtula

nang ipadama't iparating ang katha sa madla;

kumakatha rin ng maikling kwento sa Taliba

na publikasyon naman ng samahang maralita

ganyan ko ginagawa ang pagsisikap na tupdin

ang abang misyon ko sa mundo't sa mga sulatin;

makapagsulat ng nobela'y isa pang layunin

di pa nasimulang pangarap ngunit nais gawin

- gregoriovbituinjr.

04.03.2023

Diksiyonaryo

DIKSIYONARYO

wala man sa pamantasan

wika'y pinag-aaralan

sanggunian ay nariyan

na kapaki-pakinabang

makata'y tapat sa wika

pagkat gamit sa pagtula

hanap ay tamang salita

para sa sukat at tugma

gamit ang diksiyonaryo

at sa aklat ay glosaryo

palalaguing totoo

ang ating bokabularyo

gamit ang talatinigan

sa pagkatha't talastasan

pati talahuluganan

maging talasalitaan

kayrami nating salita

kung hagilap ay katugma

na magagamit sa tula

at sa pananalinghaga

payak man ang adhikain

wika'y ating payabungin

lagi nating salitain

at sa pagkatha'y gamitin

sa tula, kwento, sanaysay

inakda'y di man dalisay

ang wika'y sadyang makulay

pag gamit sa pagsalaysay

- gregoriovbituinjr.

04.03.2023

CM + DC = MD

CM + DC = MD

nakasalubong kong muli ang gayong tanong

sa krosword na pulos letra ang dapat tugon

at Roman Numeral na naman ang ekwasyon

nine hundred plus six hundred ang tanong na iyon

one thousand five hundred ang sumatotal nire

C.M. plus D.C., agad kong sagot ay M.D.

di doktor ang tugon sa mutyang binibini

di rin iyon naibulong sa tatlong bibe

krosword man at di Sudoku o Aritmerik

pagsagot nito'y talagang nakasasabik

sa mahirap na tanong, diwa'y dinidikdik

makatang tulad ko'y di agad makaimik

buti't may nauna nang aking nasagutan

Roman numeral din ang ekwasyong nagdaan

salamat, naeehersisyo ang isipan

at naihahanda sa matitinding laban

- gregoriovbituinjr.

04.02.2023

Sa araw ni Balagtas

SA ARAW NI BALAGTAS

tumutula nang wagas

ang makatang makatas

sa mukha'y mababakas

anong nais malutas

sa bawat gabi'y handa

sa pagkatha't pagtugma

nakatungtong sa lupa

ang paa't talinghaga

ang lipunang pangarap

at sistemang hinagap

na kapwa mahihirap

ay talagang malingap

sa Araw ni Balagtas

kahit maong na kupas

ang suot, madadanas

ang bawat pagbalikwas

tula'y magpapatuloy

tula'y di maluluoy

ang tanim na sisiloy

magiging punongkahoy

- gregoriovbituinjr.

04.02.2023

Resibo

RESIBO

sa Semana Santa'y magbabakasyon muli

nais umalis kung saan namamalagi

upang sa kinalakhang probinsya'y umuwi

pansamantala, di pa upang manatili

dapat ay may ipon pambili ng resibo

bilang katibayan sa mga sinakyan mo

kayraming sa bulsa'y naipon kong totoo

pagbaba ng sasakyan, basura na ito

may panahong resibo'y napakahalaga

hangga't naglalakbay ay dapat nasa bulsa

pagkat ito'y hahanapin ng naninita

na pag naiwala mo'y pagbabayarin ka

hirap pag nawala, doble-doble ang bayad

resibo'y ingatan pag bus pa'y umuusad

kalaunan ay basurang di mo hinangad

ngunit kung saan-saan na lang napapadpad

- gregoriovbituinjr.

04.02.2023

DI + D = MI

DI + D = MI

sa krosword, akala ko'y kung ano

nasulat ay DI, HINDI ba ito?

bakit may + D, di ko matanto

ang sagot dito'y dalawang titik

tanong yaong tila anong bagsik

hanggang sa diwa ko'y may sumiksik

napagtanto ko rin naman, aba

Roman Numeral ang mga letra

five hundred one plus five hundred pala

ah, walang hiwagang nababalot

kaya ako'y di na nagbantulot

one thousand one, M.I. na ang sagot

tanong na sa diwa'y nagpahulas

di agad kita sa biglang malas

krosword nga talaga'y pampatalas

- gregoriovbituinjr.

04.01.2023

Pananghalian

PANANGHALIAN

dapat tayong magpalakas

kaya laging naggugulay

inulam man ay sardinas

may mustasa ring kasabay

pampalusog ang mustasa

na hanap ko sa tuwina

doon sa may karinderya

na pagkaluto'y malasa

tanghalian ngayong araw

mustasa'y laga, may sabaw

pampaliksi sa paggalaw

pampaayos ng pagtanaw

tara nang mananghalian

bagamat simple ang ulam

lalakas na ang katawan

tatalas pa ang isipan

- gregoriovbituinjr.

04.01.2023

Paggigitara

PAGGIGITARA

pinag-aaralan ko na ang maggitara

nang kathang tula'y malapatan ng musika

sa ngayon ay patipa-tipa na lang muna

hanggang sa pagtugtog ay masanay talaga

dapat lapatan ng tono ang mga tula

aralin ang gitara habang tumatanda

kung magkakalyo ang daliri'y maging handa

na tiyak daranasin ng abang makata

nawa'y makalikha rin ng sariling awit

na isyu ng manggagawa't dukha ang bitbit

na may pagkalinga sa babae at paslit

na lipunang makatao'y maigigiit

di na lang tutula sa raling dinaluhan

aawit na sa entablado ng lansangan

pagkatha't paggigitara'y pag-iigihan

na sa pagtanda'y may nagawa pa rin naman

- gregoriovbituinjr.

04.01.2023

Tarang magkape

TARANG MAGKAPE

pakape-kape, pasulat-sulat

kinakatha'y kwentong mapagmulat

o tulang ang paksa'y di mabigat

ang mahalaga'y nadadalumat

tara, tayo naman ay magkape

habang nagtatanggal ng bagahe

sa dibdib, akda ba'y may mensahe

kahit ito'y ginawa nang simple?

pag ang paksa'y mabigat sa dibdib

sa pagdurusa'y talagang tigib

sumisingasing, naninibasib

buting magkape muna sa liblib

kaya minsan, magrelaks-relaks din

at ang kapaligiran ay damhin

pulos polusyon pa ba ang hangin

magsulat nga kaya sa bukirin

- gregoriovbituinjr.

04.01.2023

Mali na naman ang tanong

MALI NA NAMAN ANG TANONG

sa unang tingin pa lang, alam kong wala nang sagot

pagkat hindi divisible by three ang seventy-six

gamitan mo man ng calculator, mapapakunot

walang whole number o integer na sagot, kaybagsik

kaya heto, Aritmetik ay ganyan ko iniwan

may sagot ito ngunit decimal o kaya'y fraction

eh, di iyon ang kahingian ng palaisipan

di pwedeng sagot ang twenty-five point three, three, three doon

ang Aritmetik ba'y di ineedit ng patnugot

o editor ng dyaryo, kunot-noo na lang ako

kung ineedit naman, bakit ganyan ang inabot

o dahil April Fool's Day, kaya nabiktima tayo

gayunman, salamat sa Aritmetik, anong saya

sa libreng oras ko'y nakapaglibang nga talaga

- gregoriovbituinjr.

04.01.2023

Unang madaling araw ng Abril

UNANG MADALING ARAW NG ABRIL

madaling araw na naman, muli akong nagising

kaya agad minasdan ang talang bibitin-bitin

mayroong nagpadilat sa aking pagkakahimbing

na di ko mawari sa pagtingala sa bituin

April Fool's Day daw ngayon, bakit iyon ang taguri

magsisilang na ba ng sanggol ang inang naglihi

mapalago ko kaya ang itinanim kong binhi

unang madaling araw ng Abril, di ko mawari

muli'y kaharap ko na naman ang kwaderno't papel

habang nagninilay ano bang mayroon sa Abril

mayroong Earth Day, pag-init ng klima'y di mapigil

sa diwa'y climate emergency yaong umukilkil

tara na, salubungin ang Abril nang may pangarap

na ang ating kabuhayan ay di sisinghap-singhap

na ang asam na ginhawa'y atin ding malalasap

habang narito pa ring patuloy na nagsisikap

- gregoriovbituinjr.

04.01.2023